1.Kimler glütensiz beslenmeli?

Öncelikle çölyak hastalarının mutlaka glütensiz beslenmeleri şart. Gluten hassasiyeti olanlar da aynı çölyak hastalığının belirtilerini gösterdikleri için glutensiz bir beslenme programı uygulamalılar. Gluten hangi hastalıkları taklit eder? sorusunun içeriğinde de hangi hastalığa sahip olanların glütensiz beslenmeleri gerektiği belirtilmiştir.

2.Gluten hangi hastalıkları taklit eder?

Aşağıdaki hastalıklardan herhangi biri size  aslında altta yatan sebep glüten hassasiyeti olabilir!

  • Tüm otoimmün hastalıklar
  • İrritabl bağırsak sendromu (İBS)
  • Migren
  • Fibromiyalji
  • Ajerjiler
  • Eklem romatizması
  • Kısırlık
  • Osteoporoz
  • Anemi
  • Depresyon
  • Kronik yorgunluk
  • Şizofreni
  • Reflü
  • Cilt döküntüleri
  • Ülseratif kolit
  • Crohn hastalığı
  • Diyabet
  • Huzursuz bacak sendromu
  • İyileşmeyen vücut ağrıları
  • İyileşmeyen baş ağrıları
  • Karaciğer yetmezliği
    *Hastalık isimleri, Dr. Ümit Aktaş’ın makalesinden alınmıştır.

3.Glutensiz beslenmeye nasıl geçiş yapabilirim?

Öncelikle hastalığın teşhis edilmesi, hekim tarafından tanı konması önemli. Sonrasında hekim glütensiz beslenmenizin uygun olduğunu iletirse mutlaka hekim görüşü önemsenmeli ve dikkate alınmalıdır. Dikkate almazsanız ileride daha büyük sağlık problemleriyle karşılaşabilirsiniz.

4.Glutensiz beslenmek yararlı mı zararlı mı?

Özellikle çölyak veya glüten hassasiyeti teşhisi konuldu ise, tedavi şekli mutlaka glütensiz beslenmektir. Ayrıca oroimmün deden bir bağışıklı sistemi rahatsızlığınız varsa da glutensiz beslenilmesi gerekiyor. Günümüzde glüten hassasiyeti olmayan kişilere bile glütensiz beslenme öneriliyor. Bu konuda iki görüş hakim. Bir görüş glütenin faydalı bir protein olduğunu ve herhangi bir hastalık veya alerjik durumunun olmaması halinde bu tip bir beslenmenin vücuda zarar vereceği yönünde. Diğer görüş, glütenin sağlıklı veya hasta bağırsaklara sahip olsanız dahi her iki türlü de zarar veren bir protein olması. İleri ki günlerde bu konu biraz daha netleşecektir. Fakat gluten alerjisinin olduğu bir bağırsak hastadır ve glutensiz beslenmek kişilere sağlığı geri kazandıracaktır.

5.Gluten Alerjim var ama yediklerimden vazgeçemiyorum

Gluten alerjisi teşhisi konulduysa tedavi sadece Glutensiz beslenmekle mümkün. Yediklerinizden vazgeçmemek demek, tedaviyi ertelemek ve günden güne şikayetlerin daha çok artması demek. Her kişi kendinden sorumlu tabi ama glütenin yaşattığı sıkıntıları kabul etmektense düzgün bir diyetle sağlığa kavuşmak çok daha önemli.

6.Gluten alerjisi olanlar veya glüten alerjisinden şüphelenenler hangi gıdaları yememeli

Gluten alerjisi olanlar, arpa, buğday, çavdar ve yulafı kesinlikle beslenmelerinden çıkartmalılar. Yani un ve unlu mamullerin tümü, paketli ve katkılı gıdalar, soslar, unlanan tavuk gibi ürünler. (makarna, irmik, bulgur, şehriye v.b)

7.Gluten Alerjisi olduğunuzu nasıl anlarsınız?

Hekim tarafından çölyaktan şüphelendiği durumlarda testler yapılıyor. Gluten alerjisi için de gıda intölerans testleri var. Fakat illa bir test yapılmasına gerek yok. Kişi unlu tüm gıdaları beslenmesinden çıkartarak 15-20 gün deneyerek şikayetleri gözlemleyebilir. Şikayetlerinde gerileme ve kişide rahatlama yaşanıyorsa aslında kişi kendi kendine teşhisini de koymuş olur.

8.Gluten alerjisi için bir test var mı?

Gülten alerjisinin teşhisi için Gıda intölerans testi var. Fakat kişi beslenmesini düzenleyerek ve gözlemleyerek de glüten alerjisi olup olmadığını anlayabilir. Çünkü bu testler her zaman kesin sonucu vermemektedir.

9.Karabuğday glüten içerir mi?

Karabuğday, kuzukulakgiller ailesinden ismi greçka olarak bilinen bir bitki. İsminin içerisinde buğday geçmesi nedeniyle glüten içerdiği düşünülen fakat çölyak ve glüten alerjisi olanların kullanabileceği glütensiz olan iyi bir karbonhidrat kaynağı.

10.Arada bir glutenli yesem bir şey olur mu?

Glutensiz beslenmeye başlayan ve arada bir yersem bir şey olmaz diye düşünenler! ikinci cümleyi iyi okuyun. Ufacık glüten içeren bir şey yediğinizde bile glütenin tamamen vücuttan atılması yaklaşık 3 ayı buluyormuş. Yani bunca süre verdiğiniz emek ve gerileyen şikayetler tekrar geri gelir ve siz de sil baştan başlamak durumunda kalırsınız. Benden söylemesi.

11.Glutenli yiyince vücutta neler oluyor?

Gluten hassasiyeti olan bir kişi glüten yemeğe devam ettiği taktirde benim gibi aşırı gaz, şiddetli ağrı ve şişkinlik hissi yaşayabilir. Veya cildinde kızarmalar, döküntüler oluşabilir. Vücut yapısına göre farklı tepkiler verebilir.

12.Laktoz alerjisi olanlar neleri yememeli?

Laktoz alerjisi, sütün içerisindeki laktoz yani süt şekerine karşı oluşan duyarlılıktır. Bu nedenle süt ve süt ürünleri yoğun gaz şikayeti yapmaktadır. Yoğurt ve kefir sütten maya yöntemiyle yapıldığı için daha az  gaz yapar ve toleransı biraz daha kabul edilebilir boyutta olur. Peynir daha fazla gaz oluştururken kaşar peynir, dil peyniri ve eski kaşar laktoz bakımından daha az şikayet oluşturur.

13.Cilt sorunları glüten alerjisi belirtisi mi?

Evet. Ciltte kızarıklık, kabartı, kaşınma çölyak ya da glüten alerjisi belirtisi olabilir.

15.Glutensiz beslenmek zayıflatır mı?

Glutensiz beslenen kişi un ve undan yapılan hamur işleri ile paketli gıdalardan uzak durduğu için herhangi bir diyet yapmadan kendiliğinden kilo kaybeder. (glütensiz ürünlere de sınırlama getirdiği taktirde) Alerjisi olmadan sırf zayıflamak için bir süreliğine diyet olarak glütensiz beslenmeyi deneyenlerde ise diyet bitiminde yine kilo alımı olabilir.

16.Çapraz bulaşma nedir?

Çapraz bulaşma, en basit anlatımla, Glutensiz bir ürün ile yanında bulunan glüten içeren bir ürünün bir birine bulaşma halidir. Bu durum hem çölyak hastaları hem de glütensiz beslenenler için riskli bir durumdur. Kimi zaman bir restoranda un içeren bir kaşık ile sizin yemeğini karıştırılması veya yedeğiniz kuruyemişin yanında cipslerin bulunması gibi örneklendirilebilir.

14.Glutensiz ürünler sağlıklı mı?

Glutensiz beslenen kişilere glütensiz undan yapılan tarifler ve yiyecekler cazip gelmektedir. Ancak unutulmamalıdır ki, glütensiz ürün içerikleri genellikle, pirinç, nişasta, mısır ve patates gibi un karışımlarından oluşmaktadır ve bu nedenle hem kalorili hem de uzun süreli kullanımlarda vücuda zararlıdır. Bu nedenle arada bir ve ölçülü kullanılmasında fayda vardır.

17.Kuruyemişler Glutensiz midir?

Kuruyemişler glütensizdir. Kabuklu olanlar yani çiğ kuruyemişler güvenle yenilebilir. Dışarıda satılan işlenmiş ve kavrulmuş olan kuruyemişleri çoğunlukla unla kavurdukları için tüketmemek gerekir. (antep fıstığı, tuzlu fıstık v.b) Aynı zamanda soslu olan (soslu mısır veya leblebi gibi) kuruyemişlerde glütenledir. Birde karışık satılan kuruyemişlerin bir kısmı içerisinde un olması nedeniyle glutenli olabilir. Siz aralarından ayıklayarak bile yeseniz çapraz bulaşma nedeniyle sizi rahatsız edebilir.

18.Glutensiz beslenmede Çevre baskısı?

Bir insan glüten alerjisinden şüpheleniyorsa ve beslenmesini glütensiz yaşama göre denemek istiyorsa, genellikle etrafındakiler hemen konuya müdahil olur. Ne gerek var, ne değişecek ki, devam edemezsin ki, bir işe yaramaz ki gibi söylemlerle vazgeçirmeye çalışırlar. Lütfen bu söylemlere kulaklarınızı tıkayın ve glüten alerjisinden şüpheleniyorsanız en az 3 hafta diyeti uygulayarak deneyin. Şüphelerinizde haklı olduğunuzu görebilirsiniz.

19.Glutensiz beslenmeye nasıl adaptasyon sağlanmalı?

Glutensiz beslenme bir yaşam biçimi. İlk adaptasyon bocalamasından sonra istikrarlı bir şekilde beslenme düzenini oturttuğunuzda gerisi çok daha rahat ilerliyor. Yeter ki karar verin ve pes etmeden uygulamaya devam edin.

20.Sebze ve meyvelerde glüten var mı?

Sebze ve meyveler glüten içermez. Rahatlıkla tüketilebilir.

21.Probiyotik kullanımı gerekir mi?

Bağışıklık sistemi bağırsaklarda. Artık bu durum tıp literatürü tarafından kanıtlandı. Uzmanlar bağışıklığı güçlü tutmak ve sağlıklı bir bağırsağa sahip olmak için dışarıdan probiyotik desteği alınmasını öneriyorlar. Yoğurt, kefir, turşu, şalgam gibi ürünlerden de probiyotik almamız önemli tabii fakat ilave olarak kapsüllerin de kullanılması bağırsak sağlığı için artı önemli.Yalnız probiyotik kullanırken şuna dikkat edin derim. Toz olan probiyotiklerin çoğu midede yok olarak bağırsağa kadar ulaşamıyorlar. Bu nedenle bağırsakta çözünen ve daha faydalı olan kapsül probiyotikleri tercih edin.

22.Gluten, yiyecekler dışında nelerde bulunur?

Gluten, yiyeceklerin yanı sıra kozmetik ürünler, şampuanlar ve ev temizleyici maddelerde yer alır. Bu nedenle ağızdan bulaşma riski nedeniyle bu ürünlerin glutensiz olanları tercih edilebilir.   Özellikle de rujun glutensiz olanı seçilmelidir. Mektup zarflarının yapışkanlı kısımları ve karton bardakların içme kısmındaki kıvrım yerleri gluten içerir.