Benim Hikayemde “Merak Edilen Sorulara” Cevaplar

Blog/Genel/General/Glutensiz Yaşam

Benim Hikayemde “Merak Edilen Sorulara” Cevaplar

Glutensiz yaşamaya nasıl karar verdim. 3-4 yıl süren ve yaşam kalitemi inanılmaz etkileyen gaz, sancı ve şişkinliklerimin nedeninin glüten kaynaklı olduğuna inandığımda son deneyeceğim çare olarak glütensiz yaşamaya başladım.

Glutensiz yaşam bana ne kazandırdı? Abartmıyorum çektiğim sancıları bir ben bir de Allah bilir. O nedenle glütensiz yaşamak bana yeni bir hayat ve bakış açısı kazandırdı. Tabi bir de sizleri. Yıllar süren sıkıntılı hastalık süreçleri bu yola baş koymamı sağladı. Benim için toplumsal sorun haline gelen bu konuya öncülük etmeme ve geniş kitlelere duyurabilmeme vesile oldu.

Hastalıkları kabullenmeden bu yola girilir mi? Kesinlikle hayır. Pek çok insan hastalığının ne tür bir hastalık olduğunu dahi bilmiyor. Sorum sorgulamıyor. Etkilerinden, korunması gerekenlerden habersiz. Hekimin verdiği ilacı kullanarak yaşamına devam ediyor. Ama hastalıklarında bir iyileşme sağlayamıyor. Kimi insan da hastalığının farkında fakat geride bırakacaklarını düşünerek yapamayacağını düşünüyor. Kimileri de beni dikkatlice dinliyor ama bildiğini okumaya devam ediyor. Altını çizerek tekrar söylüyorum, hastalığınızı kabul etmeden ve iyileşmeyi istemeden bu yolda ilerlenmiyor. Yani iki adım atıp geriye dönüldüğünde her daim başa sarılıyor ne yazık ki.

İBS geçici bir hastalık mı? irritabl bağırsak sendromu bir hastalık değildir. Bir durumun sonucudur. Tıpkı benim ki gibi glüten ve laktoz nedeniyle geçirgen hale gelen bağırsağın ishal, kabızlık, gaz, şişkinlik gibi tepki verme halidir ve ömürlüktür. Ancak beslenme ile şikayetler geriletilebilir. Bu konuyla ilgili detaylı  “İBS’yi nasıl kontrol altına aldım” yazımı okuyabilirsiniz

İBS için hangi hekime gidilmeli? Gastroenteroloji hekimine giderek bir başlangıç yapabilirsiniz. Ama bilin ki İBS hastalarının genelinde ilaçlar etkili olmuyor beslenme düzenlenmedikçe sorunlar artarak devam ediyor.

İBS için Endoskopi ve kolonoskopi yaptırdınız mı? Evet her ikisini de aynı anda gastroenteroloji hekimine yaptırdım. Bu iki girişimsel uygulama ile hem mideme hem de bağırsaklarıma bakıldı. Bazı durumlarda çölyak kanda negatif çıksa da endoskopide varlığı anlaşılıyor. Bu testler sayesinde benim için çölyak tamamen elenmiş oldu.

İnek sütü ve ürünlerini neden bıraktım? Aşırı bir laktoz intöleransım vardı. Bir dönem evde yoğurt ve kefir yaparak inek ürünlerini tüketmeye devam ettim. Sonra aslında süt proteini olan kazeinin vücuda zarar verdiğini öğrenince tüm inek ürünlerini bırakarak keçi ve koyuna geçiş yaptım. Keçi ve koyunda bulunan kazeinin etki derecesi farklı imiş o nedenle zarar vermiyormuş en azından okuduğum yazılardan onu anlıyorum.

Gıda intölerans testi yaptırdınız mı? Hayır yaptırmadım. Vücudumun sesini dinledim. Bana dokunan gıdalar bir bir kendini ele verdi. Zor bir eleminasyon diyeti sonrası hakimiyeti sağladım. Ama yine de daha kısa sürede sonuca ulaşacağınızı düşünerek yaptırmak isterseniz hastanelerde yaptırabilirsiniz.

Bağışıklık hastalığım ile ilgili detaylar; Miyastenia gravis nörolojik bir kas hastalığı. 2011 yılında geçirdiğim bu hastalık sonrasında bağışıklık hastalıklarında beslenmenin önemini bilmediğimden yıllar içerisinde İBS, glüten ve laktoz intöleransı gelişti. Başından glüteni ve laktozu kontrol edebilseydim bunca yıl bağırsaklarımı düzeltmek için uğraşmazdım. Ama tabi buna da şükür. Çünkü ben kontrol altına almasaydım belki de bir iki yıla kadar farklı bir bağışıklık hastalığı eklemiş olacaktım bedenime.

Bağışıklık hastalıkları geçici mi? bağışıklık hastalıkları ömürlüktür. Bu hastalıklarda amaç tedavi sonrası kişiyi ilaçlara bağımlı kalmamak, atakları önlemek ve hastalığı geriletmeye çalışmaktır ki o da beslenme ile sağlanmalıdır. Bu konuyla ilgili  “bir hastanın kaleminde bağışıklık hastalıklarında beslenme” yazımı okuyabilirsiniz.

Bağışıklık hastalığı olanlar beslenmeyi düzenlemezlerse ne olur? İkinci veya üçüncü bir bağışıklık hastalığına aday olur ki o da daha zorlu süreçleri ve mutsuzlukları beraberinde getirir.

Gluten hassasiyetim olduğunu nasıl anladım. Yoğun gaz şişkinlik ve kramplar çekiyordum. Bir yazıda şikayetlerimin kaynağının glüten olduğunu fark etmemle harekete geçtim.

Gluten intölerans testi yaptırdınız? Hayır yaptırmadım. Doktorların da glüten testini önermediklerini biliyorum. Çünkü sonuçlar her zaman doğruyu göstermiyor ve yanıltıcı oluyor. Gluteni beslenmeden çıkarttıktan yaklaşık 10 gün sonra şikayetlerimin gerilemesi ile glüten alerjim olduğuna karar verdim.

Gluten vücutta nasıl belirti veriyor? Kimi zaman benim ki gibi kramp, şişkinlik, gaz, bazılarında ciltte döküntüler, ama bazen de ağrı, yorgunluk, bitkinlik, tarif edilemeyen psikolojik çöküntüler ile kendini belli ediyor ama haliyle kimse bu durumları glütene yormuyor.

Sadece Çölyak hastaları mı glüteniz beslenmeli? Çölyak hastalığında vücut glüteni hiçbir şekilde tölere edemediği için glütensiz beslenme zorunlu. Çölyak hastalarının değil kaçamak yapması çapraz bulaşma nedeniyle glütensiz görünen yiyeceklere dahi çok daha fazla dikkat etmeleri gerekiyor. Çölyak bir bağışıklık hastalığı. Düz mantıkla bağışıklık hastalıklardan herhangi birine sahip kişilerin glütensiz bir beslenme modelini seçmesi bana kalırsa bir seçim değil, zorunluluk. Sadece glüten hassasiyeti olanlar için ise durum daha farklı. Glutenli ürünleri 1-2 yıl tüketmediklerinde sonra ki dönemde az miktarda tükettiklerinde bir şikayetleri olmuyor, yani ömürlük bir durum değil.

Çölyak testi yaptırdınız mı? Evet yaptırdım. Sonuç negatif çıkınca hastalığın yönü İBS’ye çevrildi.

Probiyotik kullanıyor musunuz? Probiyotik konusu iki başlıklı bir konu. Bir tanesi kapsül probiyotikler. Evet iki yıl kadar her gün düzenli probiyotik kapsül kullandım. Şimdilerde bağırsağımda gözle görünen bir düzelme yaşadıktan sonra haftada 1-2 almaya devam ediyorum. (ben ntbiyotik, solgarı ve alflorex i kutular bittikçe değiştirerek içiyorum. ama öneride bulunmak istemem siz eczacı veya hekimle görüşerek en doğrusuna kadar vermelisiniz) ikinci olarak probiyotik beslenme yani yoğurt, kefir ve fermente turşular. Bu yaşıma kadar evde turşu kurmayı bilmeyen ben şimdilerde düzenli olarak lahana, salatalık, pancar ve sebze turşuları kuruyorum. Ki bu kısım önemli bağırsağımın durumu nedeniyle yıllarca lahana, salatalık gibi özetle gaz yapan besinleri ağzıma koyamadığım düşünüldüğünde şimdilerde her öğün yiyebiliyorsam bağırsağı düzeltmenin etkilerini siz anlayın. (Turşu tariflerine denemeler kısmından bakabilirsiniz.)

Lektini neden önemsiyorum? Gluten, laktoz, bakliyatlar, domates, patlıcan, patates, biber, yer fıstığı lektinin yoğun olduğu besinler. Ve bu besinler özellikle bağışıklık hastalığı olan kişilerde vücuttaki iltihabın artışına neden oluyor. (iltihap düzeyi için hekimler sedimantasyon testini yapıyor)

Şeker bu beslenme modelinde ne kadar etkili? Hem de nasıl. Hayatımdan rafine şeker çıktı ödemler, glütene benzer şikayetler sona erdi. Detaylara “şeker tadında yeni hayat” yazımdan ulaşabilirsiniz.

Pirinç, yulaf, mısır neden yemiyorum? Vücutta glüten gibi hareket ettikleri için. Yani vücut tarafından düşman olarak algılanan bu besinlere vücut glüten gibi saldırıya geçiyor ki o da bizi içten yıkmaya çalışıyor.

Arada kaçamak yapıyor muyum? Hayır. Bu yola girdiğim 11 Temmuz 2016 dan bu yana bir kere bile glutenli ürün yemedim, yemem de. Çünkü bana yaşattıkları büyük bir ders niteliğinde benim için. Buna şekerli, laktoz içeren tatlılar, lektin nedeniyle yemediğim sebzeler de dahil.

Candır çeker diye düşünmüyor musunuz? Yok valla hiç öyle bir düşüncem yok. Tabii ki insanız canım zaman zaman çekiyor. Özellikle yanımda yendiği ve lezzeti hakkında abartılı beğeniler, mimikler yapıldığı zaman. Ama ben bu işi kafamda bitirdiğim için çok da etkilenmeden kendi güzel yiyeceklerimle yola devam ediyorum.

İlaç kullanıyor musunuz? Bağışıklık hastalığım nedeniyle 7 yıl önce yoğun bir kortizon kullandım. Zaten ilaçlar ve beslenmenin düzenlenmemesi nedeniyle bağırsaklarım bozuldu. İBS için ise hekimler bi dolu ilaç verdi fakat hiçbiri fayda sağlamadı. Taaa ki glüteni keşfedene kadar. Şimdilerde ilaç kullanmıyorum hatta mümkün olduğunca ve gerekmedikçe ilaç kullanmak istemiyorum.

Glutenli bir şey yediğimizde vücuttan nasıl atılır. Gluten yapışkan bir madde ve vücuda girdikten sonra üç ay atılamıyor. O nedenle kaçamak yapılan bir börek veya tatlıyı yemeden önce bir kez daha düşünün.

Peki biz ne yiyeceğiz? İstisnasız en çok sorulan soru. Kabul ediyorum bu düzende pek çok şey ile vedalaşmamız gerekiyor. Ama bir o kadar da yiyebileceğimiz şey ekleniyor sepetimize.  Bu konuyla ilgili “İBS’yi nasıl kontrol altına aldım” ve “bir hastanın kaleminden bağışıklık hastalıklarında beslenme” yazılarım size yol gösterici olabilir.